نمونه هايى از مانويان لَعَلّى اصادف فى باقى ايامى زمانا اصيب دليلا على هداى « شايد در آينده راه هدايت و حقيقت را در يابيم . » عبدالله بن المقفع 1 - عبد الله بن مُقَنُّع 2 - ابن ابى العوجاء 3 - مطيع بن اياس 4 - سيف بن عمر از آن جا كه سيف را دانشمندان علم رجال به زندقه متّهم داشته اند ، ما در اين فصل فعاليت چند تن از كسانى را كه در اسلام به زندقه متهم بوده اند بررسى مىنماييم تا هماهنگى فعاليت و آنان را در يابيم : 1 - عبد الله بن مقفع اول عبد الله بن مقفع ( 106 - 142 ه - ) ( 21 ) . عبد الله معاصر منصور عباسى بود ، كتاب هاى ارسطاطاليس و غير او را كه در منطق بود براى منصور به عربى ترجمه كرد . عبد الله نخستين كسى بود كه در اسلام دست به ترجمه كتب ارسطو زد . از جمله